Một ngày về thăm làng nghề nón lá ở Huế

Ở Việt Nam, khi nhắc đến nón lá, người ta xem nó như biểu tượng văn hóa và con người xứ Huế. Để mục sở thị những chiếc nón lá thân thương đó, bạn nên dành một ngày về thăm làng nghề làm nón ở Huế.

Từ ngàn đời nay, chiếc nón lá đã trở thành một vật dụng không thể thiếu với các bà, các mẹ bởi nó giúp người phụ nữ che mưa, che nắng. Không chỉ có thế, nón lá còn như một món đồ trang sức đối với người phụ nữ nhờ vẻ đẹp nhẹ nhàng, thanh tao.

Hình 1.Người phụ nữ Việt Nam trong tà áo dài và chiếc nón lá trở duyên dáng, dịu dàng

.Nhiều làng nghề làm nón xuất hiện từ xa xưa như Dạ Lê, Phú Cam, Đốc Sơ, Triều Tây, Kim Long… nhưng nổi bật nhất vẫn là Tây Hồ bởi ở đây sản xuất nón bài thơ- chiếc nón đã đi vào thơ ca từ bao đời. Cách thành phố Huế khoảng 12km, làng nón Tây Hồ nằm bên bờ sông Như Ý, xã Phú Hồ, huyện Phú Vang. Đến thăm làng nón Tây Hồ, bạn sẽ bắt gặp những nghệ nhân với đôi bàn tay khéo léo đang tỉ mỉ làm nón với nhiều công đoạn khác nhau.

Một chiếc nón lá giản dị tưởng chừng như rất dễ làm nhưng có tìm hiểu kỹ mới thấy để làm ra một chiếc nón, người làm phải mất khá nhiều thời gian từ việc hái lá, rồi sấy lá, mở, ủi, chọn lá, xây độn vành, cho đến chằm, cắt lá, nức vành, cắt chỉ…                                                                                        

Hình 2.Nón lá là biểu tượng văn hóa và con người xứ Huế.

Để làm ra một chiếc nón là cần mất rất nhiều công đoạn phức tạp.Các nghệ nhân thường chọn lá non của cây Bồ Quy Diệp ở trên rừng mang về phơi sương rồi nức vàng và ủi cho phẳng. Sau đó sẽ chuẩn bị khung chóp từ 16 nan tre vót nhỏ để chằm.Chằm nón là công đoạn cực kỳ quan trọng để tạo nên một chiếc nón đẹp. Như nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã từng viết:

“Sao anh không về thăm quê em

Ngắm em chằm nón buổi đầu tiên

Bàn tay xây lá, tay xuyên nón

Mười sáu vành, mười sáu trăng lên”

Nón Huế được làm từ hai lớp và người thợ phải khéo léo để khi chêm lá không bị chồng nhiều lớp lên nhau. Tiếp đó mới phủ dầu nhiều lần và phơi đủ nắng mới đạt thành quả.

Chiếc nón lá ban đầu chỉ là chiếc nón màu vàng trắng đơn giản với những câu thơ ép giữa hai lớp lá, dùng để tặng người thân. Giờ đây, để đáp ứng nhu cầu của khách du lịch, các nghệ nhân còn ép vào đó cả tranh về sông Hương, núi Ngự cạnh bài thơ.Du khách cũng có thể thử một ngày tập làm nghệ nhân làm nón nếu muốn. Có bắt tay vào làm, bạn mới thấy được sự khéo léo, tỉ mỉ của người dân ở đây.

Nếu muốn mua những chiếc nón bài thơ chính hiệu về làm quà, ngoài việc mua tại Tây Hồ, bạn có thể tới chợ Dạ Lê, xã Thủy Vân, huyện Hương Thủy hay ra chợ Đông Ba, An Cựu, Bến Ngự… để chọn mua.

“Tà áo dài trong trắng nhẹ nhàng bay

 Nón bài thơ e lệ nép trong tay” (Bích Lan)

Hãy thử một lần đến Huế và khám phá nghề làm nón truyền thống, bạn sẽ thấy trân quý biết bao vẻ đẹp e ấp của chiếc nón bài thơ cùng sự tài hoa, khéo léo của những nghệ nhân nơi đây. Chia sẻ cảm nhận của bạn với onBooking về chuyến đi sắp tới của mình nhé.

Hằng Lê tổng hợp

Ảnh: nguồn Internet.

Trả lời